کاربرد فناوری اطلاعات در اقتصاد دیجیتال

کاربرد فناوری اطلاعات در اقتصاد دیجیتال

کاربرد فناوری اطلاعات در اقتصاد دیجیتال

راه اندازی یک بنگاه کسب و کار در اقتصاد دیجیتال به مفهوم به کار گیری سیستم های تحت وب در اینترنت و سایر شبکه های الکترونیکی جهت انجام برخی از اشکال تجارت الکترونیک است .

شرکتی که بیشتر عملیات تجاری خود را به شکل الکترونیکی انجام می دهد و از سیستم های تحت وب برای انجام امور خرید ، فروش و خدمات استفاده می کند نمونه ای از یک شرکت تجارت الکترونیک است . در تجارت الکترونیک تراکنش های تجاری از طریق اینترنت و شبکه های مختلف صورت می پذیرد .

زیرساخت لازمه برای تجارت الکترونیک شبکه است که کامپیوتها را از طریق شبکه های ارتباطاتی از راه دور به یکدیگر متصل کند . این اتصالات به کاربر  این امکان را می دهد که به اطلاعات ذخیره شده در مناطق مختلفی دسترسی پیدا نموده و به برقراری ارتباط و تبادل اطلاعات با سایرین از طریق کامپیوتر یا حتی موبایل بپردازد .

شبکه های کامپیوتری به برخی از بنگاه ها در بهبود و به برخی از آن ها برای بقا کمک می کنند .به مجموعه سیستم های کامپیوتری که توسط یک سازمان به کار گرفته می شود IT گفته می شود .

امروزه IT به یکی از بزرگترین تسهیل کننده فعالیت های تجاری در جهان تبدیل شده است . IT توانسته است پنج هدف اصلی هر بنگاه تجاری را برآورده کند که این اهداف عبارتند از :

۱-بهبود کارآیی

۲-کاهش هزینه

۳-بهبود تصمیم گیری

۴-برقراری ارتباط خوب با مشتری

۵-توسعه برنامه های کاربردی استراتژیک جدید

در واقع IT در روش انجام کارهای تجاری تغییرات اساسی ایجاد کرده و تغییر به سمت اقتصاد دیجیتالی را تسهیل نموده است .

اقتصاد دیجیتالی

اقتصاد دیجیتالی

منظور از اقتصاد دیجیتالی ، اقتصادی است که بر پایه فناوری های دیجیتالی مثل شبکه های ارتباطاتی دیجیتالی (اینترنت ، اینترانت ، و شبکه های ارزش افزوده ) ، کامپیوتر ،نرم افزار و سایر فناوری های اطلاعاتی استوار است . گاهی اوقات به اقتصاد دیجیتالی ، اقتصاد اینترنت و یا اقتصاد جدید و یا اقتصاد وب نیز گفته می شود .

این همگرایی دیجیتالی امکان ذخیره ، بازیابی و انتقال تمامی انواع داده ها و اطلاعات را از طریق شبکه در تمام اقصی نقاط جهان فراهم می کند .

اقتصاد دیجیتالی سبب بروز انقلاب اقتصادی در جهان گردیده است و برای هزاران کارآفرین فرصت های شغلی جدید ایجاد کرده است .محیط کسب و کار شامل عوامل مختلفی چون عوامل اجتماعی ، فنی ، قانونی ، اقتصادی ، فیزیکی و سیاسی است .لذا هرگونه تغییر قابل ملاحظه ای در این عوامل فشاری را بر سازمان متبوع وارد می نماید .

انقلاب اقتصادی

انقلاب اقتصادی

فشارهای بازار که بر سازمان وارد می شود ناشی از اقتصاد جهانی و رقابت سنگین ، تغییر ماهیت نیروی کار و ووجود مشتریان قدرتمند است . به کارگیری فناوری اطلاعات در محیط های چند ملیتی و چند فرهنگی سبب می گردد تا حریم خصوصی افراد حفظ گردد .فناوری نقش عمده ای هم در تولید و هم در خدمات ایفا می کند .

از آن جا که فناوری های جدید به سرعت ابداع می شوند با همان سرعت فناوری های فعلی منسوخ می گردنند .قابل توجه که اطلاعات در دسترس بر روی شبکه اینترنت هر سال دو برابر سال قبلی می شود .

نقش فناوری اطلاعات و ارتباطات دریادگیری

فناوری اطلاعات و ارتباطات درمدت زمان کوتاهی که ازپیدایش آن میگذرد توانسته است تغییرات فراوانی را درنحوه زندگی بشر به وجود آورد. یکی اززمینه هایی که سهم عمده ای ازاین تغییرات را به خود اختصاص داده است، یادگیری است.نقش فناوریهای اطلاعاتی و ارتباطی درچرخه یادگیری بسیاراهمیت دارد.

فناوری اطلاعات و یادگیری

فناوری اطلاعات و یادگیری

دریادگیری به شیوه سنتی، فرد مجبور که به طورمداوم بخواند و بنویسد و ارتباط تقریبا یک طرفه بود. اما با کارگیری فناوری اطلاعاتی و ارتباطی دریادگیری، فرد علاوه براین مهارتهای پایه نیازمند داشتن مهارت دراستفاده ازفناوریهای اطلاعاتی و ارتباطی میباشد. یادگیری های مبتنی برفناوریهای نوین اطلاعاتی، با  ایجاد تغییرات بنیادین درمفاهیم آموزش سنتی، توانسته است بسیاری ازناکارآمدیهای نظامهای آموزشی را رفع کرده و دگرگونی های اساسی را درآموزش به وجود آورد. با استفاده ازدنیای مجازی دریادگیری، میتوان به روشهای نوین و کارامدی ازیادگیری دست یافت. علت کاربرد فناوری اطلاعاتی و ارتباطی دریادگیری، آموزش بهتر و سریعتر میباشد.کاربرد فناوری اطلاعات و ارتباطات درآموزش، نوع جدیدی ازیادگیری را به وجود آورد، به طوریکه یادگیری تنها به صورت حضوری انجام نمیشود. زیاد ضرورتی ندارد که یادگیری حضوری و رودررو باشد و انتظارمیرود که یادگیری درمحیطهایی غیرازکلاس، امکان پذیرباشد، به نحوی که بتوان اطلاعات را به راحتی با سایریادگیرندگان به اشتراک گذاشت.  این تحول سبب تغییر نقش معلم و نیز نقش کتابخانه ها شده است. به این ترتیب، نوع جدید یادگیری، یادگیری الکترونیکی نام گرفت.

 مفهوم یادگیری الکترونیکی

همانگونه که فناوری اطلاعات و ارتباطات دربسیاری ازفرایندهای کاری روزمره همانند بانکداری الکترونیکی، تجارت الکترونیکی،پست الکترونیکی، دولت الکترونیکی و … مورد استفاده قرارمیگیرد، حوزه یادگیری الکترونیکی یا E-Learning  از این نوع فناوری بهره برده است. حذف محدودیتهای مکان،زمان و سن یادگیرنده که روزگاری دسترس ناپذیربه نظرمی رسیدند، امروز دیگر محدودیتهای بزرگی به نظرنمیرسند. ازطرفی باید توجه داشت که به وجود آمدن نیازهای گسترده و جدید درمیان جوامع با ادامه استفاده ازروشهای سنتی نظام آموزشی قابل تامین نیست. یادگیری مبتنی بررایانه، یادگیری مبتنی برفناوری اطلاعاتی، کلاس مجازی، کتابخانه های مجازی و … راه را برای پیدایی شیوه های نوین آموزش، هموار ساخته اند.

به لحاظ لغوی، به مجموعه فعالیتهای آموزشی که با استفاده ازابزارهای الکترونیکی اعم ازصوتی، تصویری، رایانه های شبکه ای، مجازی صورت بگیرد یادگیری الکترونیکی گفته میشود.

یادگیری الکترونیکی، نظامی مبتنی برفناوری اطلاعاتی و ارتباطی ( همانند سخت افزار، نرم افزار و شبکه های رایانه ای) به منظورایجاد، نگهداری، توسعه و دردسترس قراردادن مواد مطالعاتی/آموزشی برای دانشجویان میباشد که فعالیتهای مطالعاتی/آموزشی را هدایت میکند و ارزیابی دانشجویان را بدون نیاز به وجود محلی برای یادگیرندگان و معلمان امکان پذیرمیکند.

مدلهای یادگیری درمحیطهای الکترونیکی وب

گسترش فناوری اطلاعات و ارتباطات، باعث تغییر چگونه، چه، چه کسی، کجا، چه وقت و چرایی یادگیری ها شده است. اختراع رایانه و اینترنت، نه تنها سرعت انتقال دانش را بالا برد، بلکه روش انتقال دانش را نیز ازفردی به فرد دیگر تغییرداد. پیش بینی اینکه، فناوری چگونه طی ۵ تا ۵۰ سال آینده یادگیری را تحث تاثیر قرارخواهد داد، دشوار میباشد.

 اینترنت، اینترانت و کلیه روشهای ارتباطی بی سیم[۳]، باعث ازمیان برداشته شدن موانع زمانی و مکانی شده است. اینترنت به عنوان یک وسیله ارتباطی سبب شده تا یادگیرنده بتواند با معلمان خود درارتباط باشد.

محیطهای آموزشی و  یادگیری مبتنی بر فناوری اطلاعات

نظامهای آموزشی و یادگیری مبتنی برفناوری اطلاعات، هرروزدرآموزش مادام العمر انسان، اهمیت بیشتری می یابد. شبکه های پرسرعت از آموزش ازراه دورپشتیبانی میکنند و بعلاوه جریان آموزش و یادگیری، انعطاف پذیرترمیشود.

انواع آموزش و یادگیری مبتنی برفناوری اطلاعات

برای آموزش و یادگیری مبتنی برفناوری اطلاعات، چهار شیوه درنظرگرفته شده است. این روشها عبارتنداز:

۱- خود یادگیری

دراین حالت، محیط آموزشی شامل یک رایانه و نرم افزار و نیز سه عنصرزیرمیباشد:
·        انتقال منابع چندرسانه ای

  • مشاوره جویی ازموادآموزشی
  • مجموعه نتایج آزمون

برای درک خودیادگیری، نرم افزارآموزشی میتواند به صورت پیوستهOnline))، ناپیوستهOffline)) یا مجموعه ای ازایندو تهیه شود. درحالت نا پیوسته، نرم افزارازطریق لوحهای فشرده ارائه میشود که ازمواد آموزشی قابل کنترل تشکیل شده است. درحالت پیوسته، رایانه یادگیرنده به یک پایگاه اطلاعاتی یا شبکه آموزشی متصل میشود.درحالت سوم، تحویل موثر مواد آموزشی میتواند هم به صورت پیوسته و هم به صورت ناپیوسته باشد. لوحهای فشرده به عنوان ضمیمه میتوانند ازطریق وب سایتهای اینترنتی ارائه شوند.
یادگیرنده ای که به تنهایی می آموزد میتواند ازمواد آموزشی مشاوره کسب کند. یعنی توضیحات بیشتر و مجموعه ای پاسخهای صحیح باید با مواد آموزشی ادغام شوند. دراین نوع یادگیری، فرد باید با استفاده ازمنابعی که دراختیاردارد به کسب دانش بپردازد و به مجموعه ای ازسوالاتی که درپایگاههای اطلاعاتی قراردارند پاسخ دهد و بلافاصله واکنش نظام را ببیند. درصورت خوب یا بد بودن نتایج آزمون یادگیرنده، نظام رایانه ای خیلی سریع واکنش نشان میدهد. پس دراین نوع یادگیری، وجود یک ارتباط مبتنی براینترنت جهت کسب منابع روزآمد ضروری میباشد.

۲-    یادگیری ازراه دور

دراین حالت، یک یاددهنده ازراه دور، یک یا چند یادگیرنده را کنترل میکندو درصورت درخواست یادگیرندگان، برای حمایت ازآنها فعال میشود. عناصرتشکیل دهنده این نوع یادگیری به این شرح میباشند:

  • اتصال به یک یاددهنده
  • نظارت بریک یا چند دانشجوی دوردست
  • پاسخ به درخواست یادگیرندگان
  • قابل دسته بندی ساختن مواد آموزشی روی پایانه های یادگیرندگان
    · مجموعه ای ازنتابج

تفاوت یادگیری ازراه دور با خودگیری دراین است که یک نفر به عنوان یاددهنده دراین نظام وجود دارد و خود او  نیزنیازمند آموزش است، لازم است نیازهای یادگیرندگان را به خوبی بشنانسد تا بتواند به آنها پاسخ لازم را ارائه نماید.نمونه هایی ازاین نوع یادگیری، نظامهای ویدئو کنفرانس یا نشست شبکه ای [۵] میباشد. آنها امکان برقراری ارتباط دیداری-شنیداری کاربران و به اشتراک گذاشتن مدارک مورد نیاز آنها را باهم فراهم میسازد. افراد ازطریق پست الکترونیکی نیز میتوانند با هم درارتباط باشند.
۳- کلاس مجازی

درکلاس مجازی، یک معلم و چند یادگیرنده به صورت همزمان ولی درمکانهای متفاوت با هم درارتباط هستند.دراین نوع یادگیری، مکانها ازطریق ابزارهای ارتباطی به هم مرتبط هستند، معلم با دانشجویان صحبت میکند، معلم منابع اضافی را انتخاب میکند، معلم، این منابع اضافی را برای دانشجویان ارسال میکند و تعاملات دانشجویان را مدیریت میکند. برای درک یک کلاس مجازی، یک محیط آموزشی مبتنی برفناوری اطلاعاتی باید برمبنای ساختارچندردیفه باشد. چراکه کاربران بسیاری ممکن است درپایانه های مختلفی کارکنند و نظام یادگیری مبتنی برفناوری اطلاعاتی، باید سخت افزار و نرم افزار مستقلی باشد. دراین نظام، یک خادم برای دستیابی به مواد آموزشی وجود دارد. تصویر زیریک کلاس مجازی را نشان میدهد. شماره های ۱،۲،۳،۴ به عنوان یادگیرندگان و شماره ۵ به عنوان معلم فعالیت میکنند. آنها ازشماره ۶ به عنوان یک پایگاه اطلاعاتی جهت به دست آوردن منابع آموزشی مورد نیازخود استفاده میکنند.ازجهت فلشها میتوان دریافت که تمام حاضران دراین کلاس، بایکدیگر درتعامل هستند و به تبادل اطلاعات با هم میپردازند و همگی ازشماره شش به عنوان منبع مواد آموزشی سودمیبرند. (تصویرشماره دو)

تصویر شماره 2

تصیر شماره ۲

۴- یادگیری گروهی

این نوع یادگیری مشابه کلاس مجازی است با این تفاوت که کل جریان را فرد خاصی مدیریت نمیکند. یادگیرندگان به صورت همزمان اما ازمکانهای مختلف باهم دیدارمیکنند و باهم به یادگیری میپردازند. عناصرمورد نیازاین نوع یادگیری مشابه همان مواردی است که درکلاس مجازی بود. برای یادگیری گروهی، ارتباط درسطح بسیارگسترده ای باید به وجود آید، زیرا هریادگیرنده باید با سایرافراد گروه به تبادل اطلاعات بپردازد.
محیط آموزشی الکترونیکی باید کیفیت آموزش را ارتقا دهد. یعنی یادگیرندگان باید بتوانند ازهرجا و هرزمان اقدام به فراگیری کنند. مساله دیگر این است که تعامل یادگیرنده با محتوای آموزشی و تاثیر گذاشتن برسرعت فراگیری، باعث رشد یادگیرنده میشود. یادگیرنده، جریان یادگیری را با تقاضاهای فردی خود هماهنگ میکند که باعث افزایش انگیزه های او میشود.یک نظام آموزشی مبتنی برفناوری اطلاعاتی باید بتواند محتوای آموزشی و ابرداده ها را تولید و بازبینی کند، دوره های آموزشی را ارائه و کنترل کند، قسمتهای مختلف دوره آموزشی را ازطریق سازوکارهای بازیابی تولید نماید و به عنوان نفش کتابخانه، منابع آموزشی را انتخاب کند و زمینه مشاوره یادگیرندگان با آنرا فراهم گرداند.
به این ترتیب مشاهده میشود که ما درمحیط یادگیری الکترونیکی و به خصوص محیط یادگیری مبتنی برشبکه؛ به مجموعه ای ازمنابع مورد نیازیادگیرندگان؛ جایی که این منابع؛ انتخاب و گردآوری شده باشند؛ ابزارهای ارتباطی و یک یاددهنده که کارمدیریت یادگیری را برعهده بگیرد نیازمندیم.

تعریف فناوری اطلاعات و ارتباطات

فناوری اطلاعات ، عبارت است از فناوری‎هایی که فرد را درضبط، ذخیره سازی، پردازش، بازیابی، انتقال و دریافت اطلاعات، یاری می دهند. این اصطلاح شامل فناوریهای نوین مانند رایانه، انتقال ازطریق دورنگار، و دیگر وسائل ارتباطی میشود.فناوری اطلاعات، روش کارمارا دگرگون کرده، امور اقتصادی و اجتماعی، و حتی نحوه تفکر مارا تغییر داده است.

فناوری اطلاعات

فناوری اطلاعات

امروزه، فناوری اطلاعات درمقایسه با وسائل ارتباط جمعی دامنه ای به مراتب وسیع تر دارد و امکاناتی را برای تغییر و پیش بینی  و دورنمای تازه ای را درزمینه توسعه ارائه میکند. فناوری اطلاعات موجب پخش سریع نظرات، بهبود درآموزش، علوم، مراقبتهای بهداشتی و فرهنگ میشود.

فناوری اطلاعات ماشین کار تلقی میشود و ارتباطات محصول آن است. فناوری اطلاعات و ارتباطات به یکدیگروابسته هستند. بدون فناوری اطلاعات و ارتباطات، ارتباط درسطح بین المللی و بین افراد غیرممکن خواهد بود.

امروزه با دراختیارداشتن فناوری اطلاعاتی و ارتباطی مختلف و پیشرفته،امکان برقراری سریع ارتباط و تبادل سریع اطلاعات بیش ازپیش میسرگردیده است. افراد درهرکجا که باشند میتوانند آخرین اطلاعات مورد نیاز خودرا درهرزمینه ای دریافت میکنند.

 

مفهوم فناوری اطلاعاتی

در نیمه دوم دهه ۱۹۹۰ م، از ترکیب رسانه‏های همگانی جهانی و ارتباطات رایانه‏ای، سیستم الکترونیکی شکل گرفت که به تمام زندگی اجتماعی، سیاسی، فرهنگی و اقتصادی سرایت یافت. ویژگی مهم این سیستم، توانایی بالقوه آن برای ارتباط متقابل بود. ضمن آنکه واژه‏های گوناگونی را نیز آفرید، واژگانی چون: جامعه اطلاعاتی (Information Society)، فناوری اطلاعاتی(Information tachnoloy)، جامعه شبکه‏ای (network Society)، دموکراسی دیجیتالی(digital democracy)و هویت دیجیتالی (digital identity). همه اینها، گواه ایجاد جامعه‏ای نوین مبتنی بر فناوری جدید است.

در این جامعه برای تولید انواع کالاها و خدمات، وابستگی زیادی به کاربرد اطلاعات وجود دارد. یک محور این جامعه، بزرگراه‏های اطلاعاتی مانند اینترنت است که از نظر اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی فضای تازه‏ای را برای انسان ایجاد می‏کند. به اعتقاد ویلیام مارتین، جامعه اطلاعاتی، جامعه‏ای است که در آن کیفیت زندگی همانند چشم‏اندازهای تحول اجتماعی و توسعه اقتصادی، به طور روزافزون به اطلاعات و بهره‏برداری از آن وابسته است. در چنین جامعه‏ای، استانداردهای زندگی، الگوهای کار و فراغت، و نظام آموزشی و بازار تحت تأثیر پیشرفت‏هایی در زمینه اطلاعات و دانش‏ها روی داده است. شاهد این مدعا فرآورده‏های گسترده محصولات و خدمات اطلاعاتی است که از طریق طیف گسترده‏ای از رسانه‏ها انتقال داده می‏شود و غالب آنها دارای ماهیت الکترونیکی هستند.

جامعه اطلاعاتی، دارای زیر ساخت‏هایی است که می‏توان آن را در سه دسته طبقه‏ بندی نمود:

  1. زیر ساخت‏های ارتباطات از راه دور؛
  2. زیر ساخت‏های مرتبط با دانش‏ها که سازمان و پردازش اطلاعاتی را در نظر دارد و دستیابی، کاربرد و تفسیر از اطلاعات را امکان‏پذیر می‏سازد؛
  3. زیر ساخت فنی مرتبط کننده اطلاعات. این زیر ساخت، بیان کننده محیطی است که در آن تعاملات متفاوت شکل می‏گیرد.

به هر حال، حجم بسیار اطلاعات، عامل مهم توسعه جامعه اطلاعاتی است و این فناوری به دو گونه مختلف تقسیم می‏شود: قدرت رایانه و توانایی انتقال.

جایگاه فناوری اطلاعات در توسعه

فناوری اطلاعاتی، یعنی روش تولید و جمع‏ آوری اطلاعات و استفاده از آن و قابل دسترس بودن یک نظام فکری و فرهنگی، که و همه جلوه‏های فرهنگی را در بر می‏گیرد. در جامعه نوین، همه انواع پیام‏ها در حالتی دوگانه کار می‏کنند: حضور و غیبت در سیستم ارتباطی چند رسانه‏ای. در این میان، تنها حضور، قابلیت انتقال و اجتماعی شدن پیام‏ها را امکان‏پذیر می‏سازد.

و امروز این فرایند اطلاعاتی است که شیوه جدیدی از توسعه را معرفی می‏کند و ویژگی اصلی آن عبارت است از پدیدار شدن فرایند اطلاعات به عنوان هسته فعالیتی بنیادی که اثربخشی و بهره‏وری تمامی فرایندهای فرآوری، پخش و مدیریت را تعیین می‏کند.

جریان اطلاعات، به عنوان ویژگی محوری جامعه اطلاعاتی پدیدار می‏شود و این وابستگی به شبکه، در حال کاهش دادن محدودیت‏های مکانی فعالیت‏های معاصر است.